Nowoczesne podejście do smażenia: teflon, żeliwo czy stal?

Patelnia do smażeniaPatelnia to prawdopodobnie najczęściej używane narzędzie w każdej kuchni. Trudno jest sobie wyobrazić gotowanie obiadu, bez użycia patelni. Można zatem uznać, iż jest ona nie tyle potrzebna w kuchni, co wręcz konieczna. Posiadanie dobrego sprzętu znacznie usprawnia i uprzyjemnia nasze działania w kuchni, co również przekłada się na jakość naszych potraw. Jak zatem wybrać patelnię idealną? Czym się sugerować? Z jakiego materiału powinna być wykonana?

Odpowiedź na to pytanie nie jest taka prosta i jednoznaczna jak mogłoby się wydawać. Obecnie na rynku jest przesyt różnego rodzaju patelni - jest w czym wybierać. Każdy z nas przy zakupie kieruje się różnymi kryteriami: ceną, funkcją, wielkością, głębokością, ciężarem, czy kształtem. Wszystkie te cechy są oczywiście ważne, jednak kluczową sprawą przy zakupie odpowiedniej patelni powinno być to, z jakiego tworzywa została wykonana. Od niego w głównej mierze zależy, jak będziemy mogli ją użytkować. Każdy materiał charakteryzuje się bowiem innym przewodnictwem ciepła, odpornością na temperaturę oraz różnym stopniem trwałości. Co zatem wybrać? Teflon, żeliwo czy stal?

Patelnia z powłoką teflonową (PTFE)

Patelnie teflonowe są najpopularniejsze i chyba najczęściej spotkane w każdej kuchni. Czy słusznie? Teflon jest stosunkowo trwałym materiałem, jednak w starciu z metalem, np. widelcem czy nożem, łatwo ulega zarysowaniu i zniszczeniu. W związku z tym, przy smażeniu na teflonie, niewskazane jest stosowanie metalowych sztućców, należy wspomagać się przyborami drewnianymi lub wytworzonymi ze specjalnego tworzywa. Dodatkowym minusem jest fakt iz, aby móc cieszyć się tą patelnią dłużej, nie należy zmywać jej w zmywarce - w grę wchodzi tylko i wyłącznie mycie ręczne - bez przesadnego szorowania. Przeciwnicy patelni teflonowych podnoszą także argument rzekomej szkodliwości teflonu dla zdrowia człowieka. Mowa tutaj o kwasie perfluorookatanowym (PFOA), który uwalnia się podczas smażenia na patelni. Producent zapewnia jednak, że wszystkie teflonowe powłoki wytworzone po 2015 roku nie zawierają tego podejrzanego z medycznego punktu widzenia składnika. Należy jednak pamiętać, że te o wiele tańsze teflony, niskiej jakości mogą zwierać jej śladowe ilości. Co zatem wpływa na tak ogromną popularność patelni teflonowej? Otóż są bardzo praktyczne w użyciu i zaspakajają potrzeby przeciętnego domowego kucharza. Szybko się nagrzewają, można na nich smażyć nawet przy użyciu niewielkiej ilości tłuszczu oraz są znacznie tańsze od innych dostępnych na rynku.

Patelnie żeliwne

Zapewne doskonale pamiętają je nasze babcie, bywają nazywane również "patelniami cygańskimi". Swego czasu były bardzo popularne i każdy posiadał taką w domu. Z czasem jednak wyparte zostały przez nowoczesne modele. Dlaczego tak się stało? Prawdopodobnie ze względów funkcjonalnych. Patelnie żeliwne są o wiele cięższe od innych, a smażenie na nich wymaga pewnych umiejętności. Po za tym są drogie, cenycwahają się od 50 zł - za małą średnicę, do nawet 220 zł - za te standardowej wielkości. Trzeba jednak wziąć uwagę fakt, że jest to jednorazowy wydatek, albowiem taka patelnia, przy prawidłowym jej użytkowaniu, jest w stanie przetrwać nawet 25 lat. Co więcej, w miarę jej wykorzystania, nie zużywa się, jak to jest w przypadku, chociażby wyżej wspomnianych patelni teflonowych. Zatem raz zakupiona, posłuży nam w kuchni na lata. Dodatkowo mówi się, że patenie żeliwne są "zdrowe", ze względu na to, że zawarte w materiale żelazo, uwalnia się i w śladowych ilościach przechodzi do potraw - co jest dobre dla osób z niedoborem żelaza we krwi oraz tych z problemami kardiologicznymi.

Patelnie stalowe

Ten rodzaj patelni jest odpowiedni zarówno dla stawiających pierwsze kroki w kuchni, jak i dla profesjonalistów. Patelnie te wykonywane są ze stali nierdzewnej, cechują się wyjątkową trwałością i odpornością na uszkodzenia mechaniczne. Bez obaw zatem podczas smażenia można wykorzystywać przybory i sztućce z dowolnego materiału. Dodatkowo naczynia stalowe zachowują równość dna i ścianek, zupełnie nie ulegają zniekształceniom - nawet w wysokiej temperaturze. Wprawdzie nagrzewają się nieco wolniej od teflonowych, ale lepiej rozprowadzają ciepło i znacznie dłużej je utrzymują. Doskonale sprawdzą się zatem do przygotowywania potraw wymagających długotrwałego duszenia, np. bitek czy bigosu. Dodatkowym ich atutem jest to, że nie wymagają specjalnej konserwacji. Można je umyć zarówno w zmywarce, jak również za pomocą drucianej szczotki - w obu tych przypadkach nie ulegną żadnym uszkodzeniom. Stalowe patelnie są wysoce funkcjonalne i przystępne cenowo, w zasadzie dla każdego, albowiem można ja nabyć już od 80 zł. Patelnia stalowa będzie dobrym pomysłem dla wszystkich tych, którzy dopiero zaczynają swoją przygodę z gotowaniem i lubią poeksperymentować, ale nie dla tych, którym zależy na szybkim przyrządzaniu potraw.

Krótkie podsumowanie:

PATELNIA TEFLONOWA:

  • Szybko się nagrzewa i szybko traci temperaturę;
  • Wykonana ze sztucznego materiału;
  • Mogą wydzielać szkodliwe dla zdrowia substancje;
  • Podatna na zarysowania (używać tylko drewnianych przyborów), może ulegać deformacji;
  • Możliwość smażenia bez tłuszczu;
  • Nie każdą można myć w zmywarce;
  • Nie każda nadaje się do stosowania na kuchence indukcyjnej;
  • Szybko się zużywa max 2,3 lata;
  • Lekka;
  • Nieprzywierająca powierzchnia;
  • Najtańsza, dostępna już od 25 złotych.

PATELNIA ŻELIWNA

  • Wolno się nagrzewa, długo trzyma temperaturę;
  • Wykonana z naturalnego materiału;
  • Wchodzą w reakcję ze składnikami potraw wydzielając żelazo - nieszkodliwe, za to pomocne dla osób z jego niedoborem;
  • Trwała na zarysowania, może pękać - w kontakcie z lodowatą wodą;
  • Nie zaleca się smażenia bez dodatku tłuszczu;
  • Nie można myć w zmywarce;
  • Można stosować na kuchence indukcyjnej;
  • Trwała, max 25 lat;
  • Ciężka;
  • We właściwych rękach nieprzywierające;
  • Drogi jednorazowy wydatek od 80 do 220 złotych.

PATELNIA STALOWA

  • Wolno się nagrzewa, długo trzyma temperaturę;
  • Wykonana z naturalnego materiału;
  • Nie wchodzą w reakcję ze składnikami potraw - nie wydzielają żadnych substancji ani zapachów;
  • Wyjątkowa trwałość na uszkodzenia mechaniczne - nie rysuje się, nie odgniata, nie pęka, nie rdzewieje;
  • Nie zaleca się smażenia bez dodatku tłuszczu;
  • Łatwość konserwacji - można myć w zmywarce;
  • Każda nadaje się do zastosowania na kuchence indukcyjnej;
  • Trwała max. kilkanaście lat;
  • Ciężka;
  • We właściwych rękach nieprzywierające;
  • Cena wacha się od 20 do 160 złotych.

Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej wymienione parametry, można pokusić się o stwierdzenie, iż najbliższa ideałowi będzie jednak patelnia stalowa. Stosunek jakości do ceny powinien zadowolić zarówno laika, jak i profesjonalistę. Jest to produkt szeroko stosowany w barach, restauracjach, i innych miejscach, gdzie masowo przygotowywane są posiłki - głównie ze względu na swoją ponadnaturalną wytrzymałość na stłuczenia i zarysowania. W dziedzinie trwałości i funkcjonalności w użytkowaniu pobija wszystkich swoich przeciwników na głowę - nie dość, że jest odporna na wszystkie uszkodzenia mechaniczne, to jeszcze nie wymaga specjalnej konserwacji, dlatego też coraz więcej pań domu decyduje się właśnie na to tworzywo.

Autor: www.lukandkuk.pl.