GBS - czym jest i jak wpływa na ciążę? Badania i leczenie GBS

Paciorkowce z grupy BPaciorkowce z grupy B (GBS) to bakterie, których nosicielami jest około 25-35 procent wszystkich ciężarnych kobiet. Bakterie te mogą być przenoszone na dziecko podczas porodu. Infekcja GBS, która zaczyna się wcześnie u noworodków, może spowodować poważną chorobę. Dowiedz się czym są paciorkowce grupy B i jak wpływają na matkę i noworodka?

Co to są paciorkowce grupy B (GBS)?

GBS jest częścią normalnej flory bakteryjnej człowieka. Bakteria występuje zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Bakteria żyje przede wszystkim w przewodzie pokarmowym, ale u kobiet można ją spotkać również w jamie ustnej czy w pochwie. Stan nośnika GBS może być trwały, epizodyczny lub przejściowy.

Jeśli nosicielstwo stanie się infekcją, wpłynie to zarówno na matkę, jak i dziecko. Jednak mniej niż jeden procent kobiet w ciąży ma objawy infekcji. Jeśli jesteś w ciąży i nosisz GBS, bakterie mogą zostać przeniesione na dziecko podczas porodu. Dzieje się tak u około połowy kobiet w ciąży, które mają GBS. Spośród nich tylko jedno na sto dzieci poważnie zachoruje.

Narodziny dziecka dla matki z GBS

Wykazano, że u kobiet, które są nosicielkami GBS, ryzyko zakażenia GBS u dziecka w ciągu pierwszych siedmiu dni życia jest 25 razy większe w porównaniu z kobietami, które nie są nosicielkami. Jednak ponieważ zakażenie GBS u noworodków jest rzadkim stanem, ryzyko jest nadal bardzo niskie.

Przenoszenie zakażenia GBS

Przenoszenie zakażenia z matki na dziecko następuje w związku z porodem - w macicy, podczas przejścia dziecka przez pochwę lub poprzez bezpośredni kontakt po urodzeniu. Około połowa dzieci, u których matka jest nosicielką GBS w kanale rodnym, otrzymuje bakterię podczas porodu. Bakterie mogą być również przenoszone po urodzeniu poprzez kontakt dziecka z innymi osobami lub pracownikami służby zdrowia.

Infekcja GBS u noworodków

Choroba GBS u noworodków dzieli się na wczesną i późną. Szczególnie wczesny wariant jest ciężki i może być śmiertelny.

Choroba o wczesnym początku
Pojawia się najczęściej w pierwszym dniu po urodzeniu, ale niektóre dzieci zachorują później w pierwszym tygodniu życia. Infekcja może wystąpić przed urodzeniem w wyniku przedostania się bakterii do jamy macicy. Wyjaśnieniem może być to, że u niektórych osób upływa dużo czasu od wypłynięcia wody do narodzin dziecka. Oznaki poważnej infekcji u noworodka mogą wystąpić w ciągu kilku godzin po urodzeniu. Pierwsze objawy często pochodzą z dróg oddechowych i są związane z trudnościami w oddychaniu i przekrwieniem płuc. Rozprzestrzenianie się bakterii może prowadzić do zapalenia opon mózgowych, zapalenia kości i szpiku lub zapalenia stawów. Około 15 procent infekcji to zapalenie opon mózgowych.

Choroba o późnym początku
Pojawia się zwykle od jednego do dwunastu tygodni po urodzeniu. Może to być spowodowane przenoszeniem mniejszej liczby bakterii lub zakażeniem po urodzeniu. Przebieg choroby jest często mniej dramatyczny. Typowe objawy to gorączka i drażliwość. Noworodki, które przeżyją pierwszy etap infekcji, mogą doznać późnych urazów w postaci utraty słuchu, utraty wzroku, trudności w uczeniu się i innych uszkodzeń układu nerwowego.

Inne powikłania ciąży
GBS może być również przyczyną infekcji dróg moczowych, zapalenia jamy macicy i gorączki poporodowej. Są to jednak bardzo rzadkie powikłania. Tylko nieliczne infekcje dróg moczowych w ciąży są spowodowane GBS, ale osobom, u których zdiagnozowano infekcję dróg moczowych GBS w ciąży, zawsze zaleca się leczenie.

Kiedy zaleca się badanie na obecność GBS?

Stan nosiciela GBS można wykryć pobierając próbkę z pochwy i odbytnicy. Nie zaleca się rutynowego pobierania takiej próbki od zdrowych, bezobjawowych kobiet w ciąży. Z drugiej strony, wszystkim kobietom w ciąży zaleca się badanie moczu pod kątem rozwoju bakterii w pierwszym trymestrze ciąży, w tym GBS. Wzrost bakterii w moczu bez towarzyszących objawów zakażenia dróg moczowych nazywany jest bakteriomoczem i zwykle nie jest leczony antybiotykami. Jednak u kobiet w ciąży bakteriomocz, jeśli zostanie wykryty w dwóch kolejnych próbkach moczu, należy leczyć antybiotykami, tak jak w przypadku zakażenia dróg moczowych. Dzieje się tak, ponieważ bakteriuria u kobiet w ciąży może zwiększać ryzyko niskiej masy urodzeniowej i przedwczesnego porodu.

Czy należy leczyć GBS?

W przypadku stanu nosiciela GBS w błonach śluzowych nie zaleca się leczenia. Stan nosicielstwa może być trwały, epizodyczny lub przejściowy. W badaniach z leczeniem antybiotykami w takich sytuacjach często obserwuje się nowy wzrost GBS wkrótce potem.

Jeśli GBS zostanie wykryty w moczu, należy to traktować jako zakażenie dróg moczowych. Jeśli kobieta jest narażona na zwiększone ryzyko przeniesienia GBS podczas porodu, zaleca się antybiotykoterapię podczas porodu. Celem jest zapobieganie infekcji u noworodka.

Najważniejszym środkiem zapobiegania infekcjom u dziecka jest leczenie kobiet, które mają zwiększone ryzyko przeniesienia bakterii na noworodka. Leczenie zalecane jest w następujących sytuacjach:

  • U kobiet, które wcześniej rodziły dzieci z zakażeniem GBS w okresie noworodkowym;
  • U kobiet, u których podczas obecnej ciąży rozpoznano GBS w moczu;
  • U kobiet, u których utrzymuje się gorączka podczas porodu, gdy inne środki nie przyniosły rezultatu.

Samo leczenie oznacza, że antybiotyki są podawane bezpośrednio do krwi (dożylnie) podczas porodu. Preferowanym lekiem jest penicylina.

Komentarze