Dziurawiec - zastosowanie dla zdrowia i urody

Kwiaty dziurawcaDziurawiec od lat stosowany był na problemy trawienne, zupełnie niedawno udowodnił również, że jest też silnym antydepresantem. W starożytności określano go jako ziele na 99 dolegliwości, ponieważ świetnie sprawdzał się w walce z różnorodnymi schorzeniami. W Anglii jest specyfikiem pozwalającym pozbyć się każdego rodzaju manii, w Rosji leczy się nim fobię przed wodą. W Brazylii z kolei jest najskuteczniejszym antidotum na jad żmii.

Dziurawiec doskonale odnajduje się także w kuchni, jako przyprawa do zup, mięs, ryb oraz nalewek. Jakie jeszcze właściwości posiada ta niezwykła roślina?

Dziurawiec znany od tysiącleci

Dziurawiec jest znany od starożytności. Przed wiekami przypisywano mu magiczne moce. Był nazywany korzeniem Chirona - najodważniejszego i najmądrzejszego z centaurów. W antycznym Rzymie zapaśnicy i gladiatorzy nacierali przed walką ciało olejkiem z dziurawca, wierząc, że w ten sposób będą niepokonani. Dioskurydes zalecał spożywanie jego nasion z miodem, jako miksturę poprawiającą kondycję ciała i umysłu. Jego właściwości lecznicze rozsławił także Hipokrates - ojciec medycyny. Wspominali o nim również Galen oraz Teofrast. W średniowieczu gałązki dziurawca wieszano nad obrazami świętych, aby odpędzały złe moce. Dziurawiec zawieszony w oknie miał z kolei chronić domostwo przed uderzeniem pioruna. Ziele było też atrybutem egzorcystów. Ludowe wierzenia zabraniały jednak zbiorów kwiatów dziurawca po zachodzie słońca. Na tych, którzy sprzeciwią się legendzie czekał gwieździsty rumak, który przez całą noc będzie unosił ich w podróży po niebie i dopiero nad ranem porzuci zmęczonych na pobliskiej łące. Dziurawiec stosowali także rycerze św. Jana Jerozolimskiego do leczenia ran odniesionych podczas wypraw krzyżowych. W XVI wieku znany lekarz oraz chemik - Paracelsus nazwał go "arniką dla nerwów". W Polsce najstarsze ślady świadczące o zastosowaniu dziurawca jako rośliny leczniczej znaleziono podczas wykopalisk w Biskupinie. Dziś jest to jedno z najlepiej przebadanych ziół, wykazujące wszechstronne działanie między innymi na układ trawienny, nerwowy, moczowy oraz na skórę.

Zwykła roślina o niezwykłych właściwościach

Dziurawiec zwyczajny to bylina zaliczana do rodziny dziurawcowatych liczącej ponad 400 gatunków, z czego jedynie 8 występuje w Polsce. Najczęściej jest spotykany jako roślina dziko rosnąca zasiedlająca obszar Europy, Azji, Afryki Północnej i Ameryki Północnej. Może występować zarówno na terenach podmokłych, jak i suchych, ubogich w substancje odżywcze. Preferuje jednak obszary nasłonecznione o dobrze przepuszczalnych glebach. W wielu krajach jest rośliną uprawną. Dziurawiec dorasta do wysokości około 100 centymetrów. Pod koniec czerwca pojawiają się żółte kwiaty, które można zbierać i następnie suszyć. Z tego względu bylina jest często nazywana zielem świętojańskim. Kwiaty zebrane są w baldachogrona. Po zamoczeniu ich w spirytusie uwalniają czerwony barwnik.

Olejek z dziurawca

Cechą charakterystyczną dziurawca są ponadto maleńkie "dziurki" widoczne na liściach oraz płatków kwiatów oglądanych pod światło. W rzeczywistości są to jednak zbiorniki lotnych olejków, które po potarciu rośliny wydzielają łagodną, balsamiczną woń. W zielu dziurawca można znaleźć szereg substancji aktywnych. Są to między innymi olejki eteryczne, głównie pinen i cineol odpowiedzialnie za zapach rośliny oraz hipercyna. Ta ostatnia jest związkiem chemicznym, który pobudza układ nerwowy i warunkuje dobry nastrój. Dziurawiec jest także bogaty w garbniki, antocyjany oraz żywicę. Uważany jest ponadto za cenne źródło witaminy C oraz karotenu. Zawarte w nim fitosterole to z kolei silne przeciwutleniacze łagodzące stres oksydacyjny i zapobiegające przedwczesnemu starzeniu się komórek.

Zbiórka dziurawca

Dziurawiec jako wielopłaszczyznowe wspomaganie układu pokarmowego

Dziurawiec jest dziś znany przede wszystkim, jako ziele wspomagające układ trawienny. Zawarte w nim flawonoidy wykazują działanie rozkurczające na mięśnie gładkie, dzięki czemu redukują dolegliwości bólowe brzucha. Doskonale sprawdza się w czasie napadów kolki. Natomiast olejki eteryczne i związki o działaniu antyseptycznym zwalczają bakterie zalegające w przewodzie pokarmowym. Redukując ilość szczepów Helicobacter pylori wspomagają leczenie choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Świetnie spisuje się jako lek wspomagający przy biegunkach i zatruciach pokarmowych. Stymuluje także wydzielanie soków trawiennych, wzmagając apetyt i niwelując uczucie zgagi.

Co ważne, dziurawiec jest skuteczny w profilaktyce i leczeniu chorób wątroby. Pobudza pęcherzyk żółciowy do wydzielania żółci, co sprawia, że ułatwia trawienie tłuszczów. Działa ochronnie na wątrobę, wspomagając usuwanie z niej toksyn, w tym metali ciężkich, alkoholu, leków oraz szkodliwych związków przemiany materii. Jest ponadto zalecany w kamicy żółciowej, jako środek łagodzący skurcze i pozwalający zredukować towarzyszący im ból. Ziele przeciwdziała także schorzeniu, usprawniając wydzielanie żółci i przeciwdziałając zaleganiu złogów w przewodach i pęcherzyku żółciowym.

Warto wspomnieć o tym, że wypicie naparu z dziurawca przed posiłkiem przyspiesza metabolizm komórek i warunkuje lepsze spalanie zawartych w nim substancji odżywczych. Specyfik stosowany po posiłku pomaga z kolei uporać się z niestrawnością. Płukanie ust wyciągiem z rośliny pozwala z kolei zapobiegać stanom zapalnym jamy ustnej i pomaga pozbyć się nieświeżego oddechu. Należy pamiętać też o tym, że dziurawiec działa wspomagająco na układ moczowy. Jako środek moczopędny pomaga pozbyć się toksyn z organizmu, oczyszcza także nerki, moczowody i pęcherz. Zwiększa dobową ilość wydzielanego moczu o około 15-30%, co powoduje, że zapobiega powstawaniu złogów i kamienia w układzie moczowym.

Dziurawiec w terapii depresji, lęków i zaburzeń neurologicznych

Dziurawiec świetnie wspomaga działanie układu nerwowego. Badania prowadzone na przestrzeni ostatnich lat udowadniają, że jest on dobrą bronią w walce z depresją oraz stanami lękowymi. Terapia z wykorzystaniem rośliny przynosi identyczne skutki, co terapia farmakologiczna. Dziurawiec jednak, w przeciwieństwie do antydepresantów, nie powoduje skutków ubocznych i nie uzależnia. Doskonale sprawdza się w przypadku nerwic o łagodnym oraz średnim nasileniu, a także w leczeniu nerwobóli. Można go stosować również w stanach ogólnego przemęczenia oraz obniżenia nastroju. Znakomicie spisuje się w łagodzeniu huśtawek nastrojów powodowanych menopauzą.

Dziurawiec pomaga również walczyć z bezsennością, ułatwiając zasypianie i zwiększając jakość snu. Za działanie antydepresyjne dziurawca są odpowiedzialne dwie substancje - hiperforyna oraz hiperycyna. Obie nie są rozpuszczalne w wodzie, dlatego też w przypadku leczenia powyższych dolegliwości wskazane są olejki z dziurawca oraz specyfiki przygotowane na bazie alkoholi. Warto także zaznaczyć, że dziurawiec powoduje podwyższenie stężenia dopaminy w mózgu. Dopamina to neuroprzekaźnik, który warunkuje wzrost aktywności neuronów i zwiększa ich energię. W rezultacie skutkuje poprawą koncentracji i ułatwia zapamiętywanie informacji. Dzięki temu dziurawiec może być stosowany wspomagająco w leczeniu chorób wieku starczego, w tym także demencji. Prowadzone od 1994 roku badania udowadniają z kolei, że roślina świetnie sprawdza się jako środek wspomagający w terapii glejaka - jednego z najgroźniejszych nowotworów mózgu. Wyciąg z dziurawca w połączeniu ze związkami cytostatycznymi daje o wiele lepszy efekt, niż samo leczenie przeciwnowotworowe. Dziś tabletki z dziurawca są jedną z najpopularniejszych i najskuteczniejszych metod walki z guzami mózgu w Niemczech.

Dziurawiec na przeziębienia i grypę

Ta niepozorna roślina uważana w Polsce za pospolity chwast jest niezastąpiona w profilaktyce i leczeniu przeziębień. Należące do polifenoli garbniki świetnie obkurczają naczynia krwionośne, redukując stany zapalne. Z kolei występujące w dziurawcu rutyna, kwercyna i hyperozyd uszczelniają naczynia włosowate, wzmacniając w ten sposób odporność i dodatkowo eliminując występowanie siniaków oraz pajączków na skórze. Inhalacje z dziurawca pomagają pozbyć się kaszlu i infekcji górnych dróg oddechowych. Rozrzedzając wydzielinę zalegającą w oskrzelach, ułatwiają ich oczyszczanie i przyspieszają powrót do zdrowia. Natomiast płukanie gardła naparem z dziurawca leczy stany bakteryjne i uśmierza ból.

Dziurawiec w walce z bólem

Dziurawiec to naturalny lek przeciwbólowy. Napar z rośliny jest powszechnie stosowany w bólach głowy, w tym także wspomagająco w leczeniu migren. Doskonale sprawdza się w leczeniu dolegliwości menstruacyjnych. Dodatkowo, jako silny antydepresant, łagodzi objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego, poprawiając jakość życia kobiet. Roślina jest ponadto wykorzystywana w terapii stanów reumatycznych. Wcieranie olejku z dziurawca łagodzi bóle kości i stawów. Dziurawiec sprawdza się również jako preparat wspomagający przy rwie kulszowej. Jest ponadto niezastąpiony przy stłuczeniach. Świetnie łagodzi obrzęki i sprawia, że zasinienie szybciej znika. Badania dowodzą, że roślina łagodzi dyskomfort bólowy odczuwalny przy półpaścu. Warto pamiętać też o tym, że dziurawiec z jednej strony działa przeciwbólowo, z drugiej zaś wzmacnia naczynia krwionośne, co sprawia, że jest często stosowany jako specyfik pozwalający pozbyć się dolegliwości odczuwanych przy hemoroidach.

Zastosowanie dziurawca dla urody - dla zdrowej i promiennej skóry

Dziurawiec dba o piękny wygląd skóry. Zawarte w nim garbniki i hiperycyna działają przeciwzapalnie i ściągająco, co sprawia, że roślina może wspomagać kurację trądziku. Znajduje także zastosowanie w przypadku ran ciętych, oparzeń i odmrożeń. Przemywanie ich naparem z dziurawca działa bakteriobójczo i przyspiesza procesy gojenia oraz znakomicie tonizuje skórę. Warto wspomnieć, że zawarta w dziurawcu rutyna obkurcza naczynia krwionośne, przez co świetnie hamuje krwotoki. Dziurawiec jest ponadto skuteczny w leczeniu odleżyn. Wyciąg z rośliny przyspiesza krążenie krwi w miejscach zmienionych chorobowo, przez co warunkuje szybszą jej regenerację.

Badania prowadzone W Niemczech udowodniły z kolei, że dziurawiec bardzo dobrze sprawdza się w przypadku atopowego zapalenia skóry. Stosowanie maści zawierającej wyciąg z rośliny znacząco zmniejsza rozległość zmian atopowych. Ważnym czynnikiem jest także fakt, że dziurawiec nie wywołuje alergii i skutków ubocznych. Co ważne, roślina jest pomocna w leczeniu bielactwa. Olejem z dziurawca smaruje się miejsca zmienione chorobowo i następnie poddaje się je działaniu promieniowania nadfioletowego. Fotouczulające właściwości hiperycyny zwiększają wrażliwość skóry na promieniowanie, co prowadzi do gromadzenia się w tych miejscach melanocytów, odpowiedzialnych za prawidłowy koloryt skóry. W przypadku osób zdrowych hiperycyna może jednak prowadzić do poparzeń, co powoduje, że nie zaleca się kuracji dziurawcem w przypadku osób długo przebywających na słońcu.

Przeciwwskazania do stosowania dziurawca

Bez względu na to, że dziurawiec jest wszechstronną rośliną znaną od wieków, warto pamiętać, że istnieją przeciwwskazania do stosowania przygotowanych z dziurawca naparów, olejków, tabletek czy maści. Brak jakichkolwiek naukowych dowodów potwierdzających jego bezpieczeństwo dla kobiet w ciąży sprawia, że nie powinien być stosowany przez kobiety spodziewające się dziecka i matki karmiące. Należy też pamiętać o tym, że dziurawiec ogranicza działanie doustnych środków antykoncepcyjnych. Osoby borykające się z depresją, przed włączeniem dziurawca do kuracji powinny z kolei skonsultować się z lekarzem. Istnieje bowiem prawdopodobieństwo, że roślina wchodzi w interakcje z niektórymi lekami stosowanymi przy zaburzeniach nastroju. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby przyjmujące leki przeciwzakrzepowe, przeciwpadaczkowe oraz specyfiki wspomagające pracę serca, a także pacjenci w trakcie kuracji lekami antywirusowymi, w tym interferonem.

Komentarze