Co to jest prokrastynacja?

ProkrastynacjaWażny egzamin, zaległe sprzątanie mieszkania, czy może ambitny plan na codzienne, poranne bieganie… a w rezultacie i tak kończy się "jak zwykle", a więc odłożeniem danej czynności na później. Pewnie nie raz z tego powodu podchodziłaś do siebie krytycznie, zarzucając sobie lenistwo i nie dostateczną motywację.

W konsekwencji tego Twoja niechęć do danego działania pogłębiała się jeszcze bardziej. Kolejne niezrealizowane postanowienia noworoczne, coraz dłuższe listy zadań do realizacji i potęgująca się niemoc do działania. Czemu zatem tak się dzieje i czy wszystkiemu winne jest lenistwo?

Czym jest prokrastynacja?

Wielu ludzi kończy wykonanie określonego działania, nie docierając nawet do rozpoczęcia jego realizacji - przekładając zaplanowany termin pracy na inną godzinę, dzień, miesiąc lub wcale nie podejmuje zamierzonej aktywności.

Tendencja do takiego działania nazywana jest prokrastynacją. Słowo to pochodzi od łacińskiego procrastinatio i oznacza odroczenie, zwłokę. Prokrastynacja jest właśnie odkładaniem zrobienia czegoś na potem, na ostatnią chwilę. Nie należy tego utożsamiać z lenistwem, ponieważ nie wykonanie danego zadania nie wywołuje u nas zadowolenia ale rodzi negatywne emocje, takie jak: wewnętrzne cierpienie i wyrzuty sumienia. Nie można nią również nazwać nieumiejętności zarządzania czasem - jej źródło jest bowiem znacznie szersze. Tendencję tego rodzaju można natomiast zdefiniować jako zaburzenie polegające na irracjonalnym odwlekaniu wykonania danej rzeczy, mimo przeświadczenia, że spowoduje to złe samopoczucie.

Przyczyny prokrastynacji

Czynnikami, które powodują pojawienie się tego rodzaju tendencji może być:

  • perfekcjonizm i działanie na zasadzie "wszystko albo nic",
  • wymagający rodzice w dzieciństwie,
  • lęk przed niepowodzeniem, porażką, negatywną oceną innych ludzi,
  • brak wiary we własne możliwości i krytyczne podejście do siebie,
  • lęk przed odpowiedzialnością i konsekwencjami danego działania.

Prokrastynacja jest zatem złożonym zjawiskiem, na które często składa się wiele czynników. Jednak są różne sposoby, które mogą skutecznie wyeliminować tego rodzaju skłonność i pozwolić Ci zacząć działać.

Trzy proste sposoby na radzenie sobie z odkładaniem na później

1. Unikaj rozpraszaczy

Planując realizację danego działania często mamy milion innych spraw do załatwienia, które są pozornie ważniejsze. Pomimo tego, że cały czas w Naszej głowie przewija się myśl o zadaniu do wykonania, to usprawiedliwiamy się innymi koniecznymi czynnościami, które muszą być zrobione w pierwszej kolejności. Nawet jeśli w końcu się uda i przystępujemy do realizacji zamierzonej czynności, to często w trakcie robimy sobie krótkie przerwy na różnego rodzaju "przyjemności". W tym momencie pojawiają się wyrzuty sumienia ale szybko staramy się zniwelować to nieprzyjemne uczycie. Usprawiedliwiamy samych siebie, powtarzając sobie utarte slogany: "przecież od 5 minut przeglądania facebook'a w internecie nic złego się nie stanie", "tylko sprawdzę pogodę i zaraz wrócę do pracy" itp. Rozpraszacze więc często odciągają nas od realizacji celu, dlatego możesz np. wycisz telefon i odłóż poza zasięg swojego wzroku, a zamiast tego włącz ulubioną muzykę i postaraj się zrelaksować. Teraz mając odpowiednie podłoże do działania przystąp do realizacji celu.

2. Skoncentruj się na małych krokach

Kiedy zaczynasz realizację jakiegoś zadania, nie myśl o tym ile jeszcze pracy przed Tobą. Postawa tego typu jedynie spotęguje Twój lęk i sprawi, że możesz ulec zniechęceniu już na samym początku. Jeśli więc masz do napisania pracę magisterską nie koncentruj się jedynie na tym, że musi ona składać się ze 100 stron tekstu. Zacznij od podzielenia swojej pracy na części i pomyśl, że każdego miesiąca będziesz pisać np. po 10 stron. Kiedy nadal brak Ci motywacji, aby zacząć działać, skup się na wykonaniu jednego małego kroku. Możesz przyjąć za cel, że dzisiejszego dnia poświęcisz na wykonanie swojego zadania jedynie 10 minut, a potem możesz zająć się czymś innym. Kiedy przystąpisz już do działania w praktyce może się okazać, że ten czas się wydłuży, bowiem najtrudniej jest zacząć i wykonać pierwszy krok.

3. Nie analizuj - działaj

Zgodnie z poprzednim punktem, małymi krokami także można osiągnąć cel, a czasem nawet z lepszym i szybszym efektem. Powiedzenie "nie od razu Karków zbudowano" jest dobrym odzwierciedleniem tego zjawiska. Analizowanie i rozbieranie danej rzeczy na czynniki pierwsze oddala Cię od oczekiwanego efektu. Częstym zjawiskiem jest sytuacja kiedy student planuje się pouczyć do egzaminu ale przerażony ogromem materiału, zaczyna się zastanawiać "po co mi te studia", "to wszystko nie ma sensu". Zamiast tego lepiej pomyśleć, że gdy zacznę się uczyć dzisiaj i poświęcę na to chociaż godzinę czasu to już będę o kilka stron bliżej sukcesu. Dzięki temu pomoże mi to również zaoszczędzić niepotrzebnego stresu podczas nauki na ostatnią chwilę. Pamiętaj więc, że wszelkie wątpliwości i zastanawianie się czy warto się w coś angażować, jedynie utrudniają Ci pracę. Postaraj się więc pozbyć niepożądanych myśli i przystąp do działania.

Dzięki tego rodzajowi technikom może udać Ci się pokonać odkładanie wszystkiego na później. Jednak w sytuacji, gdy prokrastynacja utrudnia normalne funkcjonowanie i jest na tyle uciążliwa, że żaden sposób na jej wyeliminowanie nie jest skuteczny, warto pomyśleć o wizycie u psychologa lub psychoterapeuty.

Ocena: 5.0

Komentarze